Açıklamalar

DAXUYANÎ | Em Komkujîya Dêrsimê jî bir nakin!

0

Pergala serweriya Tirk bi biryara Lijneya Wezîran di 4ê Gulana 1937-an de tevgereke qirkirinê organîze kir. Pêvajoya qirkirinê ya li Dêrsimê hatî jiyîn encama kesayeta kolonyalîst a pergala wê ya li ser bingeha têgihiştina netew-dewlet e. Ji ber ku li Tirkiyeyê pergala siyasî li ser bingehê înkar û tunekirina milet û neteweyên bindest e, li erdnîgariya me gelek milet û netewe ji hêla dîktatoriya faşîst ve rastî neheqî yê hatine. Pêvajoya tunekirinê ya ku ji hêla çînên serdest ên Tirk ve di sala 1937-an de bi biryara Lijneya Wezîran hate destpêkirin di 1938-an de veguherî qirkirinek tevahî. Serokê faşîst Mustafa Kemal, ku tenê merivê pergala serweriya tirkan bû, heta mirina xwe bi tûpek hesin welat birêve bir. Di heyama dîrokî ya navborî de, li Tirkiyê mafên herî demokratîk jî nehatin xwendin. Her daxwazek demokratîk ji hêla dîktatoriya faşîst a leşkerî ve hate paşguh kirin, û yên li dijî polîtîkayên dîktatoriya faşîst derketin herî zêde hatin cezakirin.Têgihiştina dewleta netewe ya ku dîktatoriya faşîst li ser wê bingeh tê meşandin bûye sedema pêşxistina polîtîkayên pir hişk ên li hember milet û neteweyên bindest. Pergala ku xwe bi mantiqê yek dewlet, yek netew, yek dîn, yek ziman û yek netew afirand, bêyî ku nermbûnek nîşan bide, di her qada jiyanê de siyaseta yekparêz sepand. Zimanê zikmakî, çand û hebûna milet û neteweyên bindest li gorî siyaseta yekparêz hate qedexekirin. Millet û neteweyên ku van siyasetan red kirin ji hêla artêşên dîktatoriya faşîst a leşkerî ve rastî komkujî û qirkirinê hatin. Kurd, Ermenî, Rûmê Pontusî, Suryanî, Kildanî, Ezidî û gelên din her gav di bin siyaseta qetlîam û qirkirinê re derbas bûn. Tertelê Dêrsimî yê 4ê Gulanê nerîta kevneşopiya qetlîamker û qirker a pergala wê ya siyasî ye.

Her çend sal di ser qirkirina Dêrsimê re derbas bû jî, di têgihiştina yekparêz û kolonyalîst a pergalê de tu guhertin çênebû. Îro jî, nasname û zimanê zikmakî yê milet û neteweyên bindest têne paşguh kirin û pêvajoya înkar û wêrankirinê bi kûrtirbûnê berdewam dike. Bi qetlîam û qirkirinên berê re rûbirûbûn tune. Dema ku komkujî û qirkirin werin rojevê, polîtîkaya înkarê tê aktîf kirin. Komara Tirkiyeyê ya ku dîroka wê bi qetlîam û qirkirinan tijî ye, bêyî ku di beşa dîrokî ya ku em tê de dijîn dereng bikeve van polîtîkayên xwe didomîne. Îro, siyaseta înkar û îmhayê li Dêrsimê kûrtir bûye. Erdnîgariya Kurdistan û Dêrsimê bi projeyên Hes û qereqola têne hilweşandin. Polîtîkayên Tirkbûnê bi paşguhxistina mafên çandî tê li rêçikandin. Baweriya gelê Dêrsimê nayê paşguh kirin. Bi polîtîkayên ji hêla civakan ve têne rêçikandin , pergala li ser bingeha kevneşopiya senteza Tirk-Islam tê xwestin were xurt kirin.Navên parêzgeh, navçe û gundên Dêrsimê nayên vegerandin û heta ku mimkûn e siyaseta Tirkkirinê berdewam dike.

Polîtîkaya tunekirin û înkarê ya ku ji demên berê heya îro ji hêla çînên serdest ên Tirk ve hatî sepandin, di erdnîgariya me de êşek mezin daye. 84 sal di ser Tertelesî ya 4-ê Gulanê re derbas bû. Komara Tirkiyê, berpirsiyarê vê komkujîyê, veşartina arşîvan berdewam dike, û vegerandina navê Dêrsimê red dike. Navnîşa sirgûnkirin, windakirin û mirovên pejirandî veşartî ye. Gorên Seyit Rıza û hevalên wî nayên eşkere kirin. Dewleta Tirk a faşîst bi înkarkirina wê hewl dide ku Komkujîya Dêrsimê ji bîr bike, lê her çend 84 sal şûnda gelê Dêrsimê be jî, ew rabirdû, nirx û bi hezaran mirovên ku di pêvajoya komkujîyêde hatin kuştin ji bîr nakin. Wezîfeya me komunîst û şoreşger a berpirsiyariya şerkirina li dijî tevahî pergalê digirin, li dijî dîktatoriya faşîst a li Tirkiye û Kurdistanê têkoşîna xwe didomînine.Bêyî hesabê teqez bi kolonyalîzma Tirk re, ne mumkune ku milet û neteweyên ku li Tirkiye û Kurdistanê dijîn pêşeroja xwe û wekheviya tam a mafan diyar bikin.

Pergala zordariya kolonyalîst a ku li ser şovenîzm û neteweperweriya Tirk hatiye avakirin, berpirsyarê Komkujîya Dêrsimê û gelek komkujî û qirkirinên li erdnîgariya me ye.

Bila 4ê Gulanê Komkujîya Dêrsim 38 were qebûl kirin!
Arşîvan vekin û bila dewlet bi komkujiyê re rû bi rû bimîne!
Navê Dêrsimê vegerînin û lêborînê ji gelê Dêrsimî bixwazin!
Bila lîsteyên sirgûniyê, yên winda û yên hatine pejirandin bêne eşkere kirin!
Bila goristanên Seyit Rıza û hevalên wî bêne eşkere kirin!
Projeyên bendav û kanzayê yên li Munzur divê werin betalkirin!

Komîteya Milet û Neteweyên Bindest

You may also like